نقش رله های هوشمند در تابلو برق - تک کابل

نقش رله های هوشمند در تابلو برق

رله هوشمند چیست؟

رله های هوشمند معمولا همچون کلید های الکتریکی بر سر راه سیم فاز ها واقع می شوند. این رله ها باعث خاموش و روشن شدن وسیله های الکتریکی می شوند. رله ها کاربرد های متفاوتی دارند. از این را می توان برای حفاظت، کنترل کننده ای موثر، کنترلر خاص و.. استفاده کرد.

عموما رله های حفاظتی برای استفاده در تابلو برق مطرح می گردند. رله ها قادرند در کمترین زمان ممکن و به سریعترین شکل، اقدام به قطع و وصل مدار کنند. امروزه رله های مختلفی در بازار وجود دارد. رله های حرارتی رله های مغناطیسی، رله های مکانیکی، رله های الکترومکانیکی، رله های الکترو مغناطیسی، و رله های الکترواستاتیکی.

مزیت های مختلف رله های هوشمند 

همه ی رله ها دارای مزایای مختلفی هستند. اولین مزیت رله، ایزوله سازی است. ایزوله بودن رله جزو موارد حفاظتی رله ها می باشد. این مزیت رله قسمت های سالم را از قسمت معیوب مدار جدا می کند.

مزیت دیگر رله ها کنترل مدار توان بالا است. موقعی که شما از یک رله ی هوشمند چند ولتی استفاده می کنید، قادر خواهید بود یک مدار چند صد ولتی را کنترل کنید. می توانیم این مزیت را به عنوان یکی از مزایای عالی در رله ها به شمار آوریم.

مزیت دیگری که انواع رله ها دارای آن هستند، صرفه اقتصادی آن ها است. می توانیم رله ها را به عنوان گزینه ای اقتصادی برای سیستم مداری به شمار آوریم. 

بیشتر بخوانید: تابلو برق سلولی

مشکلات استفاده از رله های هوشمند چیست؟

تخلیه سلفی: یکی از بزرگترین مشکلات رله هوشمند ها دارای آن هستند، تخلیه شارژ سلفی است. البته این مشکل در دستگاه هایی که خود دارای سلف هستند رخ می دهد. می توانیم سلف را به عنوان یک عنصر ذخیره ساز انرژی معرفی کنیم. 

این سلف هر زمان به مدار متصل می شود، شارژ شده و پس از جدا شدن از مدار شروع به تخلیه انرژی خود می کند. می توانیم بگوییم که سلف در مسیری که هیچ گونه جریانی نباید باشد، ایجاد جریان می کند.

عدم کاربرد در توان های خیلی پایین: رله ها برای این که همچون کلید عمل کنند، نیاز به ولتاژ دارند. پس اگر در مداری ولتاژ پایین باشد، عملا استفاده از این وله ها بی فایده است. بهتر است در این مدارها از ترانزیستور ها استفاده شود.

کند کاری: یکی دیگر از مشکلات بزر رله ها کند کار کردن آن ها می باشد. این مشکل زمانی به وجود می آید که رله ها در وضعیت مکانیکی پاسخ مناسبی به فرکانس های بالا نمی دهند. این مدل رله ها ارزان هستند و حتی در حفاظت چندان کارایی مناسبی ندارند. 

انواع رله های موجود در بازار

رله ۸ کانال ۱۶ آمپر (Relay Module 8 Channels 16 Amps):

این رله ها برای کنترل روشنایی، مدارهای جریان بالا یا پرده برقی مورد استفاده قرار می گیرند. این رله ها اصولا برای کنترل دستی روشنایی یا تعریف سناریو ها از طریق pc عمل می کنند. اگر این رله ها به صورت هوشمند اقدام به عمل نکردند، می توان به صورت دستی با دکمه های شبکه باس آن ها را روشن یا خاموش کرد.

رله ۴ کانال ۱۰ آمپر (Relay Module 4 Channels 10 Amps):

این رله ها برای کنترل روشنایی مورد استفاده قرار می گیرند. البته برای کانال هایی با 10 آمپر. همچون رله های 8 کانال، به صورت دستی قابل روشن و خاموش شدن هستند.

 پنل ادیشن ۳ رله ۵ آمپر (Panel Addition 3 Relay 5 Amps):

رله هایی برای کنترل روشنایی با سرعت کم، متوسط و زیاد می باشند. این رله ها برای سیستم های گرمایشی و سرمایشی مورد استفاده قرار می گیرند. در این رله ها، حداکثر 3 آمپر پشتیبانی می شود.

رله ۱۲ کانال ۱۰ آمپر (Valve Lighting Curtain Module 12 Channels 10 Amps):

این نمونه از رله ها مختص 10 آمپر ها می باشند و به صورت دستی قابل برنامه ریزی هستند. 

بیشتر بخوانید: جنس بدنه تابلو برق

اجزای تشکیل‌دهنده رله‌ هوشمند

به صورت کلی رله هوشمند الکترومکانیکی شامل 4 قطعه است:

 بوبین (کویل ) ورودی: سیم ‌پیچ یا بوبین ورودی. برای عملکرد کویل نیاز به اتصال دو سر تغذیه ( + و -) به دو سر دستگاه می‌ باشد.

 تیغه مشترک: به این پایه سیگنال مشترک وصل می شود.

 تیغه باز :(NO-Normal Open) این تیغه در حالت عادی باز است و با تحریک سیم پیچ بسته می ‌شود.

 تیغه بسته: (NC-Normal Close) این تیغه در حالت عادی بسته و متصل به COM است و درصورتی‌که بخواهیم با تحریک ورودی، خروجی قطع شود، مصرف‌کننده را به این تیغه وصل می ‌کنیم.

نحوه انتخاب رله مناسب

برای انتخاب یک رله هوشمند مناسب، باید موارد ذیل را مدنظر داشته باشیم:

ولتاژ کاری: می تواند به دو حالت AC یا DC باشد.

ولتاژ تحریک: با استفاده از محدوده مختلفی اعم از 5، 12، 24 الی 220 ولت

برند رله: با توجه به تنوع زیاد در بازار، انتخاب بین مدل های کشور چین، مالزی و اندونزی در دسترس است.

تعداد کنتاکت: رله های به صورت انواع 2 کنتاکت، 3 کنتاکت، 4 کنتاکت و ... وجود دارند.

حداکثر جریان عبوری: این فاکتور به آمپر رله معروف است. رنج 5 الی 25 آمپر در بازار برای رله هوشمند وجود دارد. البته باید توجه داشته باشید که این جریان اعلام شده از طرف سازنده، بار اهمی است. در صورت اتصال به بار سلفی یا خازنی این مقدار عملا کمتر خواهد بود.