انواع سیم و کابل مسی - کاربرد و مزایا و معایب آن
کابل مسی چیست؟
فلز مس به عنوان یکی از بهترین رسانای الکتریکی در بین بسیاری از فلزات تبدیل شده است و همین موضوع سبب شده است تا در انواع کابل برق و کابل های انتقال دهنده دیتاهای اینترنتی از کابل مسی استفاده شود. کلمه کابل در فارسی به معنی طنابی ضخیم می باشد که از واژه ای فرانسوی به همین نام به زبان ما وارد شده است.
کابل مسی و آلومینیومی در دنیای امروز به دو رسانای عالی برای جریان الکتریکی محسوب می شوند.
مزیت های کابل مسی
در کنار فلز مس، نقره، آلومینویم، سرب و فولاد هم در ساخت کابل کاربرد دارند. اما ساخت کابل مسی و آلومینیومی از نظر هزینه مقرون به صرفه تر می باشند. فلز مس از نظر فیزیکی و شیمیایی نسبت به سایر رقبایش برتری بیشتری دارد.
غلطک پذیری مس نسبت به انواع کابل ها بیشتر است. از طرفی این فلز بهتر شکل می گیرد و با کشیدن میله آن می توان به رشته های سیمی نازکی دست پیدا کرد. یکی از دلایل استفاده از کابل مسی در صنعت برق به همین دلیل است.
مزایای دیگر کابل مسی
• کارایی و بازدهی بیشتر
• ایمنی بالا
• کاربرد زیاد
• سازگاری با سایر انواع سیم کشی
• دوام و مقاومت بالا
معایب سیم و کابل برق مسی
1. قیمت گرانتر
2. وزن بسیار بیشتری دارند.
3. احتمال سرقت سیم و کابل برق مسی به مراتب بیشتر است.
کابل مسی و آلومینیومی
در سیم کشی ساختمان ها در حال حاضر فقط از کابل مسی استفاده می شود. و تنها در رساناهای مفتولی و نیمه رسانا با سطح مقطع ده میلی متر به بالا می توان از کابل های آلومینیومی استفاده کرد. دردسرهای استفاده از آلومینیوم به خصوص در سیم کشی خانگی بیشتر است. آلومینیوم مقاومت الکتریکی بالایی دارد و به همین دلیل است که در برابر خوردگی و اکسایش ناشی از مجاورت با دیگر فلزات آسیب پذیرتر می باشد.
همچنین به دلیل آسیب پذیری بیشتر فلز آلومینیوم در اثر تغییرات دما امکان دارد از محل نصب خارج شود و بر اثر فشارهای احتمالی دچار پارگی و قطعی شود. رسانایی آلومینیوم نیز از مس کمتر است.
مشخصات سیم مسی
برای بررسی دقیق مشخصات سیم مسی باید به مواردی همچون وزن سیم مسی، سطح مقاطع آن و ولتاژ این سیم ها پرداخت. از نظر سطح مقاطع و ولتاژ سیم های مسی افشان با ولتاژ 500 و 300 ولت در سطوح مقاطع 5/0، 75/0 و 1 میلی متر مربع و با ولتاژ 450 و 750 ولت برای سطوح مقاطع بیشتر از 1 میلی متر مربع تولید می شوند.
استفاده از سیم و کابل مسی در صنعت
از مس در صنایع گسترده ای استفاده می شود. می توان گفت از کابل مسی و سیم مسی در موتورهای الکتریکی، خطوط حمل و نقل، مخابرات، مدارهای الکتریکی و بسیاری از قطعات صنعتی الکتریکی استفاده می شود.
عمده مصرف صنعتی مس در تولید موتورهای الکتریکی می باشد. یکی از دلایل این موضوع ظرفیت بالای این فلز در برابر گرما و انتقال الکتریکی است که می تواند به مقاومت سیم ها اضاف کند. در صنعت ساخت و ساز نیز علاوه بر سیم کشی در لوله کشی و ساخت سقف و همچنین در صنعت ماشین سازی برای ساخت بخاری های برقی هم از مس استفاده می شود.
کاربردهای سیم مسی
مس به دلیل رسانایی و انعطلاف بالا بیش از هر چیز در صنعت ساخت سیم های مسی ساختمانی و سایر لوازم الکتریکی کاربرد دارد. برای درک بهتر استفاده از سیم مسی در صنایع امروزی باید بدانید که از همان زمان ساخت آهنربای الکتریکی و تلگراف در 1820 میلادی سیم مسی در این دستگاه ها به کار رفت.
از مس به عنوان یک جریان دهنده الکتریکی در سیم کشی بسیاری از ادوات الکتریکی استفاده می شود. 50 درصد مس استخراج شده از معادن در سیم کشی ساختمانی و کابل های مسی بین شهری استفاده می شود.
مس همچنین در ساخت موتورهای الکتریکی ماشین های برقی، باتری، مبدل جریان مستقیم به متناوب و در پمپ های شارژ الکتریکی ماشین های برقی کاربرد دارد.
از دیگر مصارف و کاربردهای سیم مسی می توان به استفاده در وسایل برقی، سیستم های روشنایی و… اشاره کرد.
سیم مسی کولر گازی
یکی از مهمترین کاربردهای مس در ایران، براساس تولید کنندگان حدود چهل درصد، مربوط به صنعت ساخت کولر گازی می باشد. لوله های مسی با توجه به انعطاف پذیری مناسب در ساخت کولر گازی کاربرد دارند.
کابل شبکه
از مصارف گسترده دیگر کابل مسی در شبکه و اینترنت است. سیم مسی بر خلاف فیبر نوری در انتقال داده های اینترنتی ارزان تر و انعطاف پذیرتر است. دو نوع Twisted-pair و shielded twisted pair که به اختصار UTP و STP خوانده می شوند، مهمترین نوع های کابل شبکه هستند.
انواع مختلف سیم و کابل مسی
از انواع مختلف سیم مسی می توان به سیم افشان، سیم مفتولی، سیم مسی نیمه افشان، سیم مسی گرد، سیم مسی تخت، روکش دار، بدون روکش و لاکی اشاره کرد.
از طرفی کابل مسی از نظر ویژگی ساختاری شامل شکل، نوع هادی یا کاربرد آن براساس ولتاژ مورد نظر در کار و نوع نصب و… تقسیم بندی می شوند. بر این اساس می توان کابل های مسی را به انواع هادی کلاس یک (تک مفتولی)، هادی کلاس دو یا هادی نیمه افشان تابیده منظم و هادی کلاس و پنج و شش تقسیم بندی کرد.
سیم مسی افشان
از سیم های مسی افشان در سیم کشی ساختمان استفاده می شود. این نوع سیم ها انعطاف پذیری بالایی دارند و به خاطر سطح مقطع و جاگیری کمتر می توان از آن ها در سیم کشی ساختمان به کار برد.
کابل مسی مفتولی
از کابل مفتولی مسی که به عنوان سیم های نیمه افشان هم شناخته می شوند در سیم کشی تابلوهای برق استفاده می شود. با توجه به اینکه فرم دهی به این سیم ها راحت تر است، در این صنعت کاربرد گسترده تری دارند.
دسته بندی کابل برق مسی براساس عایق
کابل مسی براساس نوع عایق به کابل با عایق PVC ساده و کابل با عایق XLPE ساده دسته بندی می شود. از اولی برای تامین انرژی الکتریکی در فضاهای باز، زیر زمین و خاک، درون آب، داخل ساختمان، کانال های کابل کشی، نیروگاه ها، مصارف صنعتی و در مراکز توزیع استفاده می شود.
کابل با عایق XLPE نیز به کابل های برق تک رشته و چند رشته اطلاق می گردد که در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و در انواع کابل کشی از آن بهره برده می شود.
خرید کابل مسی
برای خرید کابل مسی باید به چند مورد دقت کرد. قبل از هر چیز باید بررسی کرد که استانداردهای لازم در تولید کابل مسی رعایت شده باشد. مثلا در کابل های تک مفتولی کلاس یک باید جنس هادی مس آنیل شده با اندود یا ساده، آلومینیوم یا آلیاژ آن شده باشد.
مقطع آن باید گرد باشد و مقاومت هادی در 20 درجه سانتی گراد نباید بالاتر از حداکثر مقدار تعیین شده در استاندارد باشد. حتما برای خرید سیم مسی از فروشگاه های معتبر خریداری کنید.
عمده ترین مصرف کابل مسی بدون روکش برای استفاده در سیم ارت است. خرید این کابل با توجه به اینکه روکش ندارد و وزن کمتری دارد می تواند ارزان تر از خرید کابل مسی تمام شود.